Dnia 28 kwietnia w godzinach południowych rozlokowała się w Szczecinie wojenna komendantura radziecka; nikt z nas wówczas jeszcze nie wiedział, że Niemcy nie wycofali wszystkich swych oddziałów, pozostawiając grupy niszczycielskie dla podpalenia miasta oraz dla dalszego niszczenia portu, którego w pośpiechu nie zdążyli w całości zdewastować. Grupy te gnieździły się w różnych kryjówkach na wyspie Łasztowni, w gąszczach Ostrowia Grabowskiego i przyległych wysp delty Odry. Była tam również grupa płetwonurków, mająca za zadanie zniszczenie nie wysadzonych jeszcze w powietrze dźwigów i innych obiektów portowych. W lewobrzeżnej części miasta dysponowali oni ukrytymi środkami zapalnymi i materiałami wybuchowymi, których część ulokowali Niemcy w trudno dostępnych partiach Lasu Arkońskiego, w pobliżu Osowa i Głębokiego.
Melduję, że w Szczecinie wytworzyła się ogromnie trudna sytuacja, która wymaga interwencji najwyższych władz państwowych i Szatiłowa1 , a nawet Moskwy.
Sytuacja ludności niemieckiej na Pomorzu Zachodnim
Ludność niemiecka w szeregu miast na skutek wydanego w początkach czerwca zarządzenia komendantów wojennych zgrupowana została w specjalnie na ten cel wyznaczonych dzielnicach. Na ogół władze rosyjskie w stosunku do ludności niemieckiej odnoszą się dość przychylnie. Niemców używają Rosjanie do różnych robót, począwszy od zatrudnienia rzemieślników w warsztatach produkujących dla armii, aż do zamiatania ulic włącznie. Ponadto na żądanie władz polskich, chociaż niechętnie, lecz przydzielono również siły niemieckie do różnych robót.
Akt ustalenia przebiegu granicy na odcinku Świnoujście- Gryfino
21 września 1945 r. pełnomocnik Radzieckiej Administracji Wojskowej pow.1 Meklemburg, gen. lejt. Chabarow i pełnomocnicy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewoda Poznański2 ppłk Borkowicz i prezydent m. Szczecina pan Zaremba, zaznajomili się z przebiegiem państwowej granicy Polski na zachodzie, na odcinku Świnoujście-Gryfino. W czasie zaznajamiania się [w terenie] ustalono ostatecznie przebieg granicy. Cała granica na odcinku Świnoujście-Gryfinob odpowiada granicy nakreślonej na mapie o podziałce 1:150 000 (mapa generała-pułkownika Sierowa), za wyjątkiem odcinków Altwarp3 i Sztolcenburg4 -Bek5 . Uważamy za celowe, aby nie prowadzić prostej linii miedzy miejscowościami Sztocenburg-Bek, a szosę na odcinku tych miejscowości pozostawić po stronie polskiej, Altwarp pozostawić po stronie niemieckiej.
Nawiązując do swego pisma z dnia 13 sierpnia 1947 r. Nr 404/144/tjn/II/47 w sprawie incydentów granicznych w rejonie Szczecina, Ministerstwo Ziem Odzyskanych z uwagi na zachodzące w dalszym ciągu nieporozumienia graniczne prosi o zwrócenie się do władz radzieckich, aby podały one do wiadomości i ścisłego przestrzegania swym posterunkom granicznym szczegółowy opis granicy zachodniej Rzeczypospolitej Polskiej na odcinku Świnoujście-Gryfino a , sporządzony na podstawie danych Komisji Polsko-Radzieckiej z dnia 24 września 1945 r. 1 . Opis ten wraz z dwoma szkicami sytuacyjnymi przesłany został Ministerstwu [Spraw Zagranicznych] przy wspomnianym na wstępie piśmie. Pozwoli to na przyszłość uniknąć szkodliwych dla obu stron incydentów granicznych, a w każdym razie zredukować je do minimum oraz pozwoli na rozwiązanie kwestii Niemców mieszkających na spornym odcinku.
W odpowiedzi na pismo z dnia 14 listopada 1949 r. Nr D.I.R.2612/54/49/tjn. w sprawie uregulowania całokształtu spraw związanych z istnieniem Centralnej Radzieckiej Bazy Przeładunkowej w Szczecinie oraz w ślad za pismem z dnia 5 listopada 1949 r. i z dnia 14 listopada 1949 r. Nr D.XII.3117/49, Ministerstwo Skarbu komunikuje, co następuje:
Stacjonowanie jednostek radzieckich na terenie województwa szczecińskiego
Na pismo z dnia 23 III 1949 r. Nr II.PP.5/9/pfn/49 komunikuję: na terenie województwa szczecińskiego stacjonuje kilka jednostek wojskowych radzieckich, podległych okupacyjnej grupie wojsk, a mianowicie: radziecka baza przeładunkowa w Szczecinie (d-ca płk Łopuch) i baza radzieckiej Marynarki Wojennej w Świnoujściu (d-ca kmdr Zubkow); prócz tego jednostka wojsk lotnictwa morskiego, podległa bazie Marynarki Wojennej, stacjonuje w okolicach Kołobrzegu.
Układ między Rzeczypospolitą Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną w sprawie granicy
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydent Niemieckiej Republiki Demokratycznej
Pragnąc dać wyraz woli utrwalenia pokoju powszechnego i chcąc przyczynić się do wielkiego działa zgodnej współpracy miłujących pokój narodów. Zważywszy, że współpraca ta między narodem polskim i niemieckim stała się możliwa dzięki rozgromieniu niemieckiego faszyzmu przez ZSRR i postępującemu rozwojowi sil demokratycznych w Niemczech - oraz chcąc po tragicznych doświadczeniach hitleryzmu stworzyć niewzruszone podstawy dla pokojowego i dobrosąsiedzkiego współżycia obu narodów, pragnąc ustabilizować i umocnić wzajemne stosunki w oparciu o porozumienie poczdamskie, ustalając granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej,