Polska lat osiemdziesiątych była krajem pogrążonym w kryzysie gospodarczym, czego konsekwencją były kolejne strajki i protesty. Coraz więcej towarów było reglamentowanych, a ludzie stali przed sklepami w niekończących się kolejkach. Euforia, jaka ogarnęła społeczeństwo po Sierpniu’80 zakończyła się wraz z wprowadzeniem stanu wojennego. Społeczeństwo ogarnął marazm i zniechęcenie, ale oporu społecznego władze nie zdołały do końca stłumić. Stało się to szczególnie widoczne w 1987 roku po kolejnej pielgrzymce Jana Pawła II do Polski, która miała wymiar nie tylko religijny.

Strajki, które wybuchły w sierpniu w 1988 roku zapoczątkowały nowy etap w stosunkach władza-opozycja. Przy „okrągłym stole” został wypracowany kompromis oznaczający powrót „Solidarności” do legalnego działania oraz częściowo demokratyczne wybory parlamentarne. Odbyły się one 4 czerwca 1989 r. przynosząc zwycięstwo kandydatom „Solidarności”.

Rozpoczął się proces przechodzenia do demokracji. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie rozpad Związku Radzieckiego oraz funkcjonowanie w Polsce silnej opozycji demokratycznej odwołującej się do etosu solidarności i wspartej autorytetem Kościoła katolickiego. Przemiany, jakie zaszły w Polsce w 1989 r. stały się dla społeczeństw innych państw bloku radzieckiego przykładem, jak bezkrwawo można dokonać zmiany ustrojowej.